Η δισκογραφική κυκλοφορία Greek Muse της Irida Classical δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη θεματικό δίσκο αφιερωμένο στο λόγιο τραγούδι. Συνιστά μια ουσιαστική πράξη μουσικής αποκατάστασης και ιστορικής μνήμης, ένα ηχητικό αρχείο που φωτίζει δημιουργούς οι οποίες, παρά το υψηλό επίπεδο του έργου τους, έμειναν για δεκαετίες στο περιθώριο της επίσημης μουσικής αφήγησης. Στο κέντρο αυτής της έκδοσης βρίσκεται η φωνή της Μυρσίνης Μαργαρίτη, μιας υψιφώνου με βαθιά καλλιέργεια στο λυρικό και τραγουδιστικό ιδίωμα του 20ού αιώνα, η οποία αναλαμβάνει όχι απλώς να ερμηνεύσει, αλλά να ενσαρκώσει έναν ολόκληρο χαμένο κόσμο.
Το Greek Muse περιλαμβάνει τραγούδια Ελληνίδων συνθετριών, τόσο του ελλαδικού χώρου όσο και της διασποράς, γραμμένα σε διαφορετικά αισθητικά περιβάλλοντα, αλλά με κοινό παρονομαστή την ένταξή τους στη μεγάλη ευρωπαϊκή παράδοση του λόγιου τραγουδιού. Η επιλογή του ρεπερτορίου δεν είναι προϊόν συγκυρίας, αλλά αποτέλεσμα μακρόχρονης έρευνας της πιανίστριας Έφης Αγραφιώτη, σε συνεργασία με θεσμικά αρχεία και ιδιωτικές συλλογές, γεγονός που προσδίδει στον δίσκο χαρακτήρα μουσικολογικής τεκμηρίωσης, πέρα από την καλλιτεχνική του αξία.
Μέσα σε αυτό το πολυσχιδές αισθητικά σύνολο, ξεχωρίζει η ερμηνεία της Μυρσίνης Μαργαρίτη στο τραγούδι Λήθη με τον διεθνή τίτλο Lithi –(αυτό σε κάθε περίπτωση είναι το αγαπημένο μου)-. Πρόκειται για μια στιγμή υψηλής συμπύκνωσης, όπου ο λόγος, η μουσική και η φωνή συνυπάρχουν σε μια εύθραυστη ισορροπία εσωτερικότητας. Η Υψίφωνος Μυρσίνη Μαργαρίτη προσεγγίζει το έργο όχι ως απλό λυρικό τραγούδι, αλλά ως ψυχικό μονόλογο, όπου η μνήμη και η απώθησή συγκρούονται διαρκώς.
Η απίστευτα μαγική φωνή της, με τη χαρακτηριστική της καθαρότητα και την ελεγχόμενη εκφραστική ένταση, αποφεύγει κάθε ίχνος μελοδραματισμού. Αντίθετα, επιλέγει μια ερμηνεία σχεδόν απογυμνωμένη από εξωτερικά εφέ, δίνοντας έμφαση στη σημασιολογική φόρτιση κάθε λέξης και στη λεπτή άρθρωση της φράσης. Η Λήθη, όπως την αποδίδει η Μαργαρίτη, δεν είναι λυτρωτική. Είναι μια κατάσταση εύθραυστη, αμφίσημη, όπου η σιωπή λειτουργεί εξίσου δραστικά με τον ήχο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τρόπος με τον οποίο η υψίφωνος χειρίζεται τη σχέση λόγου και μουσικής. Κάθε φωνητική καμπύλη μοιάζει να προκύπτει οργανικά από το ποιητικό κείμενο, χωρίς να το υπερκαλύπτει. Η ερμηνεία της θυμίζει τις μεγάλες παραδόσεις του γερμανικού Lied και της γαλλικής mélodie, όπου ο ερμηνευτής λειτουργεί ως μεσολαβητής νοήματος και όχι ως πρωταγωνιστής επίδειξης. Σε αυτό το πλαίσιο, η Λήθη αποκτά μια σχεδόν υπαρξιακή διάσταση, συνδεόμενη άμεσα με τα μεγάλα ερωτήματα της απώλειας, της μνήμης και της φθοράς.
Η συνεργασία της Μαργαρίτη με την Έφη Αγραφιώτη στο πιάνο είναι υποδειγματική. Το πιανιστικό μέρος δημιουργεί ένα ιδιαίτερο ηχητικό περιβάλλον λεπτών αποχρώσεων και εσωτερικής ενατένισης. Η συνοχή των δύο ερμηνευτριών καθιστά τη Λήθη ένα από τα κορυφαία στιγμιότυπα του δίσκου και ίσως το συναισθηματικό του κέντρο.
Σε ευρύτερο επίπεδο, το Greek Muse ανατρέπει έμπρακτα την ιστορική υποτίμηση της γυναίκας δημιουργού στη λόγια μουσική. Παρουσιάζει έργα που σε πολλές περιπτώσεις ηχογραφούνται για πρώτη φορά και επαναφέρει στο προσκήνιο συνθέτριες οι οποίες είχαν ενεργή παρουσία στον ευρωπαϊκό μουσικό χώρο, είτε ως δημιουργοί είτε ως σολίστ. Η φωνή της Μυρσίνης Μαργαρίτη λειτουργεί εδώ ως φορέας ιστορικής δικαίωσης, προσδίδοντας σε αυτά τα έργα τη φωνητική ποιότητα που τους αξίζει.
Το εικαστικό πλαίσιο της έκδοσης, με το εξώφυλλο και οπισθόφυλλο φιλοτεχνημένα από τον Γιάννη Ψυχοπαίδη, συμπληρώνει ιδανικά τον στοχαστικό χαρακτήρα του δίσκου. Όπως και η μουσική, έτσι και η εικόνα συνομιλεί με τη μνήμη, τη σιωπή και τη διακριτική ένταση του παρελθόντος.
Το Greek Muse δεν είναι απλώς μια αξιόλογη δισκογραφική πρόταση. Είναι μια πράξη πολιτισμικής ευθύνης. Και μέσα σε αυτήν, η ερμηνεία της Μυρσίνης Μαργαρίτη στη Λήθη ξεχωρίζει ως μια στιγμή αληθινής καλλιτεχνικής αλήθειας, όπου η φωνή γίνεται μνήμη και η μνήμη γίνεται ήχος.
