Affinities”: Συνάφειες τέχνης στο Ελληνικό και Γερμανικό Lied
Η κυκλοφορία του δίσκου “Affinities: Greek And German Art Songs“ από την υψίφωνο Φανή Αντωνέλου και την πιανίστα Kerstin Mörk αποτελεί ένα πραγματικό μουσικό γεγονός που ξεπερνά τα γεωγραφικά και πολιτισμικά σύνορα. Πρόκειται για ένα φιλόδοξο και ευαίσθητο πρότζεκτ, το οποίο αναδεικνύει τις «συνάφειες» (Affinities) ανάμεσα στο ελληνικό και το γερμανικό έντεχνο τραγούδι (lied) του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, φέρνοντας σε διάλογο συνθέτες που είτε συνδέονταν φιλικά, είτε ήταν μαθητές και δάσκαλοι, είτε απλώς μοιράζονταν κοινά αισθητικά ρεύματα.
Μουσικές Γέφυρες και Κοινά Μονοπάτια
Ο πυρήνας του άλμπουμ είναι η εξερεύνηση των σχέσεων μεταξύ συνθετών που σπούδασαν ή δραστηριοποιήθηκαν στα μεγάλα μουσικά κέντρα της γερμανόφωνης Ευρώπης, όπως η Βιέννη, το Μόναχο και το Βερολίνο. Η Αντωνέλου και η Mörk, αμφότερες με λαμπρές σπουδές και διεθνή αναγνώριση, επέλεξαν 23 τραγούδια σε μια προσεκτικά δομημένη ακολουθία, δημιουργώντας ένα εξαιρετικό μουσικό ψηφιδωτό που αποκαλύπτει τις καλλιτεχνικές συγγένειες μεταξύ των δύο πολιτισμών.
Στο ρεπερτόριο συναντάμε κορυφαία ονόματα του γερμανικού lied, όπως οι Felix Mendelssohn, Johannes Brahms, Clara Schumann, Hugo Wolf, Alexander von Zemlinsky και ο Arnold Schönberg, αλλά και λιγότερο γνωστούς, όπως οι Ludwig Thuille και Anton Beer-Walbrunn. Αυτοί οι μεγάλοι δημιουργοί τίθενται δίπλα σε σημαντικούς Έλληνες συνθέτες, όπως οι Νίκος Σκαλκώτας, Γιάννης Κωνσταντινίδης, Μανώλης Καλομοίρης, Αιμίλιος Ριάδης, Δημήτρης Μητρόπουλος και Δημήτριος Λιάλιος.
Η Ερμηνευτική Προσέγγιση
Η Φανή Αντωνέλου, με την πλούσια εμπειρία της στο λιντ και το ορατόριο (όντας βραβευμένη στον Διεθνή Διαγωνισμό «Μαρία Κάλλας»), αποδίδει τα τραγούδια με μεγάλη εκφραστικότητα και φωνητική ευελιξία. Η καθαρότητα της άρθρωσης και η βαθιά κατανόηση των κειμένων, τόσο στα ελληνικά όσο και στα γερμανικά, επιτρέπουν στο κοινό να εισχωρήσει στην ψυχή κάθε τραγουδιού. Η φωνή της κινείται με άνεση ανάμεσα στο λυρισμό του Καλομοίρη και την εκφραστική ένταση του Μητρόπουλου ή του Schönberg.
Η Kerstin Mörk από την πλευρά της, επιδεικνύει μια εντυπωσιακή τεχνική αρτιότητα και ταυτόχρονα έναν ευαίσθητο και ισχυρό τόνο στο πιάνο. Ο ρόλος της δεν είναι συνοδευτικός· το πιάνο συχνά πρωταγωνιστεί, χτίζοντας την ατμόσφαιρα και τονίζοντας τις δραματικές ή λυρικές στιγμές. Η Mörk φέρνει στο φως τη λεπτομέρεια και τη δομή των έργων, είτε πρόκειται για τον ρομαντισμό του Brahms είτε για τον μετα-ρομαντισμό του Zemlinsky και του Ριάδη.
Ξεχωρίζουν επίσης τα τραγούδια του Kurt Weill, ο οποίος εμφανίζεται σε ύφος καμπαρέ, όπως στο “Der Abschiedsbrief” (Η Επιστολή του Αποχαιρετισμού), προσδίδοντας μια νότα ελαφρότητας και σαρκασμού. Αυτή η παράθεση ετερόκλητων έργων καταδεικνύει την πολυπλοκότητα και τον πλουραλισμό της εποχής. Για παράδειγμα, το «Ο Θάνατος του Ναύτη» του Μητρόπουλου συνομιλεί με το «Erwartung» (Προσμονή) του Schönberg, αναδεικνύοντας τις κοινές επιρροές και την ώθηση προς νέα μουσικά μονοπάτια.
Το “Affinities” δεν είναι απλώς μια συλλογή τραγουδιών. Είναι ένα μανιφέστο για τη διαπολιτισμική επικοινωνία και τις βαθιές ρίζες που συνδέουν τους καλλιτέχνες, ανεξάρτητα από την εθνικότητά τους. Η Φανή Αντωνέλου και η Kerstin Mörk κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα αποτέλεσμα που είναι ταυτόχρονα γοητευτικό και συγκινητικό, προσφέροντας μια σπάνια ευκαιρία να ακούσουμε τα ελληνικά lied να «συνομιλούν» με τα γερμανικά, αποκαλύπτοντας τις “εκλεκτικές τους συγγένειες”. Η ποιότητα της ηχογράφησης (SACD) από την BIS Records είναι εξαιρετική και αναδεικνύει στο έπακρο την ερμηνευτική δεξιοτεχνία των δύο μουσικών, καθιστώντας το CD απαραίτητο για τους λάτρεις του έντεχνου τραγουδιού.
